Nederland is een land zonder plan. In slaap gesukkeld door rijkdom en vergeten dat welvaart niet vanzelfsprekend is. We richten onze slaperige blik cultureel en materieel enkel op de Verenigde Staten terwijl het in de toekomst in het Oosten gaat gebeuren. Professor R.T. Segers schreef het boek Nederland na de crisis om de Nederlandse elite wakker te schudden.

De kredietcrisis zal volgens Segers een keerpunt zijn. De globale dominantie van de Verenigde Staten op economisch gebied gaat onvermijdelijk over naar de regio Oost-Azië.

‘Wat er gebeurt is vrij simpel. Wij kunnen niet op tegen twee miljard mensen die tegen een dubbeltje willen werken’, zegt Segers. ‘En die hangen niet een beetje achterover, die gaan er voor. En de kinderen van die mensen gaan er vijf keer zo hard voor, onvergelijkbaar met onze kinderen. Dat heeft alles te maken met rijkdom, decadentie en verworven zaken. Maar er zijn zaken die Nederland kan doen om zo goed mogelijk uit deze situatie te komen.’

Nederland als 51ste staat van de VS
Segers betoogt in Nederland na de Crisis dat Nederland te gretig is geweest in het overnemen van de Anglo-Amerikaanse bedrijfscultuur. ‘We zijn van de landen die er toe doen het sterkst veramerikaniseerd. In zoverre dat we Nederland in sommige opzichten de 51ste staat van Amerika zouden kunnen noemen.’

Het probleem daarmee is volgens Segers dat het haaks staat op wat wij hier altijd gedaan hebben. De voortdurende discussies over topinkomens en bonussen vloeien daar bijvoorbeeld ook uit voort. ‘Er is sprake van een geweldige onvrede die in met name midden en grote bedrijven leeft omtrent het gehanteerde bedrijfsmiddel.’

Slappe reactie op de crisis
Niet alleen het gehanteerde bedrijfsmodel is het probleem, ook de wijze waarop dit land wordt bestuurd is vatbaar voor verbetering. De reactie van Nederland op de crisis is volgens Segers slap en van een hoog ad hoc karakter. ‘Nederland wordt geregeerd aan de hand van grauwe compromissen van een nipte meerderheid.’

Volgens Segers is een wijziging in hoe we dit land besturen onontbeerlijk. ‘Het kan niet meer op basis van de huidige politieke constellatie, die werkt niet. Die werkt gewoon niet. Mensen zijn het ook beu, ze zijn moe van het huidige politieke systeem in Nederland. Ze geven hun stem weg aan een groepering met geen programma, met geen kandidaten voor de gemeenteraad. Het is tekenend dat deze groepering op dit moment twintig procent van de stemmen heeft. Gigantisch!’

Leiderschap
‘Ik denk dat wij nu politiek gezien op een doodlopend pad zitten. Er moet iemand in dit land het voortouw nemen. Iemand die zegt: ‘Deze boot gaat nu díe kant op’. Maar die persoon moet ook steun verwerven. Het moeilijke is dat iedereen in Nederland elkaar kan boycotten. Het moet in elk geval afgelopen zijn met de besluiteloosheid, we hebben geen tijd meer. We discussiëren over hoofddoekjes, gedeclareerde zonnebrillen en waardeloos genomen besluiten zoals de Betuwelijn en de Noord-Zuidlijn. Waar we het nooit over hebben is onze toekomststrategie.’ Om te zorgen dat de regeringsbesluiten op steun kunnen rekenen moet het drastisch anders.

Regering van nationale eenheid
Segers pleit voor een regering van nationale eenheid. Een belangrijke voorwaarde voor een daadkrachtige regering is volgens Segers dat er mensen in plaatsnemen met een groot persoonlijk prestige. ‘Mensen zoals Rinooy Kan, Cohen of Bos. Het vervelende is dat ik het nog niet direct zie gebeuren. De huidige realiteit houdt dat volstrekt tegen. Maar er moeten besluiten worden genomen. We moeten durven inzetten op kansrijke gebieden, strategische punten.’

‘In 2020 zullen wij ons geld in Oost-Azië en India moeten verdienen. Waarbij de productie daar plaatsvindt en door ons over de wereld verhandeld zou kunnen worden.’ Nederland terug als handelsnatie.

Dienstensector
Hier in Nederland zouden we ons volgens Segers moeten richten op de dienstensector in alle breedte. Daarnaast moeten we blijven investeren in het onderwijs, als motor van innovatie. ‘Mijn zorg is, dat wij daarbij minder ver kunnen springen dan we zouden kunnen doen als de elite in de gaten zou hebben waar het in 2020 zich allemaal zou gaan afspelen. Ik vrees dat we dan opnieuw in de jaren ‘80 terecht komen. Waarbij miljoenen banen richting het Oosten verdwijnen.’

Het kwartje lijkt te zijn gevallen bij de vaderlandse elite want de interviewaanvragen en uitnodigingen stromen binnen bij Segers. Met als voorlopig hoogtepunt dat Segers de dag na dit interview het oor van de premier heeft om hem dit duidelijk te maken.

Nederland na de Crisis – Leiderschap in een nieuwe wereld, Rien T. Segers, Uitgeverij Balans, Amsterdam, 2009, ISBN 9789460032288.

Tekst: Randy Martens
Illustratie: Ludolf Bakhuysen

Nedeland na de Crisis, Recensies Recensies